English · Українська · Polski · עברית · Español

Pomnik na cmentarzu Beth David

W kwaterze stowarzyszenia Medgibosh na cmentarzu Beth David w Elmont stoi pomnik z czarnego granitu „dla tysięcy naszych umiłowanych sióstr i braci, tak okrutnie zgładzonych przez hitlerowskich nazistów w Medgibosh w noc Jom Kipur”.

Mapa Międzyboża, jego getta i miejsca egzekucji oraz wsi Jarosławka, Stawnica i Stara Sieniawa, gdzie ratujący uhonorowani przez Jad Waszem ukrywali Żydów w latach 1941–1944, z uwagą o trzech wsiach pod Kijowem.
Gdzie ukrywano Żydów z Międzyboża. Ilustracja oryginalna.

Co wydarzyło się w latach 1941 i 1942

W przededniu wojny w Międzybożu mieszkało około 2350 Żydów, połowa mieszkańców miasteczka. Wojska niemieckie zajęły je 8 lipca 1941 roku. Żydów zamknięto w getcie w najbiedniejszych uliczkach, ogrodzonym drutem kolczastym i strzeżonym przez miejscową policję; od wiosny 1942 roku jego mieszkańców wysyłano do pracy przymusowej w kamieniołomie oddalonym o czternaście kilometrów.

22 września 1942 roku, w okolicy Jom Kipur, około tysiąca osób, w większości kobiety, dzieci i starców, zaprowadzono do wąwozu niedaleko wsi Rusanowce i rozstrzelano. W kolejnych tygodniach odnalezionych w ukryciu przetrzymywano w koszarach na zamku i większość z nich rozstrzelano; niewielką liczbę wysłano do obozu pracy w Latyczowie. Do 31 października 1942 roku, jak ustaliła komisja radziecka badająca sprawę po wojnie, zabito około 2580 osób, pochowanych w trzech rowach na zachód od miasteczka.

Nazwiska na kamieniu

Na pomniku stowarzyszenia w Nowym Jorku wyryto nazwiska krewnych, którzy zginęli w miasteczku. Oto tych 59 nazwisk, zapisanych literami hebrajskimi i w jidysz, tak jak je wyryto.

Dodaj nazwisko: Karty Świadectwa

Instytut Yad Vashem w Jerozolimie od lat 50. XX wieku zbiera nazwiska zamordowanych na jednostronicowych formularzach zwanych Kartami Świadectwa. Zapisano na nich około 2,7 miliona nazwisk. Każdy, kto znał ofiarę, ocalały, krewny lub przyjaciel, może wypełnić taką kartę online lub na drukowanym formularzu w jedenastu językach.

  1. Przeszukaj Centralną bazę nazwisk ofiar Szoa, aby sprawdzić, czy karta już istnieje.
  2. Jeśli nie, złóż ją za pomocą strony Yad Vashem Karty Świadectwa. Jako miejscowość podaj Medzhybizh (Medzhibozh) oraz wszelkie inne znane ci zapisy.
Jeśli któreś z nazwisk na tym pomniku należy do twojej rodziny, napisz do nas. Chcielibyśmy móc powiedzieć, kim była każda z tych osób.

Źródła

  1. Yahad-In Unum: Medzhybizh (Medzhibozh), Khmelnytskyi
  2. Wikipedia: Medzhybizh
  3. Yad Vashem: Karty Świadectwa
  4. Yad Vashem: Centralna baza nazwisk ofiar Szoa