English · Українська · Polski · עברית · Español

Kalendarium: Międzybóż od 1146 roku do dziś

Dziewięć wieków miasteczka i nowojorskie stowarzyszenia założone przez jego emigrantów. Wydarzenia oznaczone szarym paskiem miały miejsce w Ameryce.

Od pierwszej wzmianki w 1146 roku, przez Baal Szem Towa, spisy rewizyjne, emigrację do Nowego Jorku i zamordowanie Żydów w 1942 roku, aż po dzisiejsze pielgrzymki.
Międzybóż przez wieki. Ilustracja oryginalna.
  1. 1146Pierwsza wzmianka o Międzybożu, jako posiadłości Rusi Kijowskiej.
  2. 1511Kamienne fortyfikacje zastępują drewniane palisady; na cyplu między dwiema rzekami wyrasta zamek.
  3. 1518Pierwsza wzmianka o Żydach w miasteczku.
  4. 1555Data najstarszego pochówku na starym cmentarzu żydowskim.
  5. 1571Spis odnotowuje 35 Żydów wśród mieszczan.
  6. 1648Powstanie kozackie. 20 lipca niemal wszyscy Żydzi miasteczka, około 2500 osób, zostają zabici lub uprowadzeni w niewolę.
  7. ok. 1740Rabin Izrael ben Eliezer, Baal Szem Tow, osiada w Międzybożu. Stąd rozchodzi się jego nauka i rodzi się chasydyzm.
  8. 1760Baal Szem Tow umiera i zostaje pochowany na starym cmentarzu.
  9. 1765Gmina się odbudowała: w miasteczku mieszka 2039 Żydów.
  10. 1793Podole wraz z Międzybożem przechodzi z Polski do Imperium Rosyjskiego.
  11. 1813Rabin Abraham Jehoszua Heschel, Apter Raw, zamieszkuje w miasteczku. Umiera w 1825 roku i zostaje pochowany blisko Baal Szem Towa.
  12. 1894W Nowym Jorku emigranci zakładają Meshbisher Untershtutzung Verein, Stowarzyszenie Wsparcia Międzyboża.
  13. 1897Spis rosyjski: 6040 Żydów, 74 procent mieszkańców miasteczka.
  14. 19264614 Żydów, 58 procent.
  15. 1938Badanie Works Progress Administration naliczyło 2468 landsmanszaftów w Nowym Jorku.
  16. 1939W przededniu wojny 2347 Żydów, 52 procent.
  17. 1941Wojska niemieckie zajmują Międzybóż 8 lipca. Żydzi zostają zamknięci w getcie.
  18. 194222 września około tysiąca osób zostaje rozstrzelanych w wąwozie niedaleko Rusanowiec. Do 31 października zabito około 2580 osób.
  19. 1951Stowarzyszenie Meshbisher zostaje rozwiązane; pozostałe groby dzieli się między członków.
  20. 200310 kwietnia pożar w archiwum w Kamieńcu Podolskim uszkadza około 100 000 jednostek akt podolskich.
  21. DziśW Międzybożu mieszka około 1200 osób. Pielgrzymi przybywają z całego świata do grobu Baal Szem Towa. W Elmont i Maspeth wciąż stoją nagrobki stowarzyszeń.

Przeczytaj pełną historię miasteczka.

Źródła

  1. Wikipedia: Medzhybizh
  2. Encyclopaedia Judaica: „Medzibezh”
  3. Yahad-In Unum: Medzhybizh (Medzhibozh), Khmelnytskyi
  4. Wikipedia: Landsmanshaft
  5. JewishGen JOWBR: Meshbisher U.V., cmentarz Mount Zion
  6. Avotaynu, „Nu? What's New?” (13 kwietnia 2003): pożar archiwum w Kamieńcu Podolskim